Lato 2026 było na Węgrzech najsuchsze od początku pomiarów meteorologicznych w 1901 roku. W opublikowanym przez Next Gen Nitrogen doświadczeniu ze słonecznikiem wariant PAW osiągnął 3,01 t/ha i około 4 048 zł/ha wyniku finansowego, przewyższając oba warianty porównawcze.
Przy nawożeniu mineralnym 50 kg N/ha uzyskano 2,83 t/ha oraz około 3 152 zł/ha. Wariant PAW dał więc o 180 kg/ha (6,4%) wyższy plon i o około 895 zł/ha lepszy wynik finansowy. To dane producenta z doświadczenia 2026, przeliczone na złote.
Słonecznik i susza: warunki sezonu 2026
Według HungaroMet w okresie czerwiec–sierpień 2026 r. suma opadów w skali Węgier wyniosła średnio 74,1 mm, czyli tylko 36% normy. Było to najsuchsze lato od 1901 r. Średnia temperatura była o 2,6°C wyższa od przeciętnej, a niedobory wody utrzymywały się w miesiącach istotnych dla słonecznika.
Taki przebieg pogody podnosi wagę doświadczeń dotyczących utrzymania plonu i kosztów produkcji. Nie mamy jednak danych meteorologicznych z pola, na którym wykonano tę próbę; warunki krajowe służą tu jako kontekst sezonu, a nie bezpośredni dowód warunków na poletkach.
Wyniki trzech sposobów nawożenia
| Wariant | Plon | Przychód | Pełny koszt | Wynik |
| PAW | 3,01 t/ha | 7 559 zł/ha | 3 511 zł/ha | +4 048 zł/ha |
| Nawóz mineralny 50 kg N/ha | 2,83 t/ha | 7 094 zł/ha | 3 942 zł/ha | +3 152 zł/ha |
| Bez dodatkowego azotu | 2,53 t/ha | 6 359 zł/ha | 3 507 zł/ha | +2 852 zł/ha |
Wszystkie trzy warianty osiągnęły dodatni wynik finansowy, ale PAW była najlepsza zarówno pod względem plonu, jak i zysku. Wariant bez dodatkowego azotu uzyskał 2,53 t/ha i około 2 852 zł/ha; wariant mineralny – 2,83 t/ha i około 3 152 zł/ha.
Źródło: Next Gen Nitrogen, Agroinform 15.10.2026; kwoty w PLN według kursu NBP z 21.10.2026.
Skąd wzięło się około 895 zł/ha przewagi PAW?
W informacji technicznej z 2 listopada producent ocenił, że w wyjątkowo suchym sezonie 2026 uzyskana reakcja plonowania słonecznika na 100 l PAW odpowiadała reakcji obserwowanej przy zastosowaniu ponad 60 kg N/ha w tradycyjnym nawożeniu. Jest to szacowany ekwiwalent efektu plonowania według producenta, a nie rzeczywista masa azotu w 100 litrach cieczy. Nie udostępniono jeszcze sposobu obliczenia tego przelicznika ani szczegółowych danych z powtórzeń.
Na korzyść PAW złożyły się dwa elementy: około 464 zł/ha wyższy przychód ze sprzedaży plonu oraz około 431 zł/ha niższy koszt całej technologii niż przy nawożeniu mineralnym. Razem daje to około 895 zł/ha różnicy w wyniku finansowym.
Wariant PAW miał również plon o 480 kg/ha (około 19%) wyższy niż wariant bez dodatkowego nawożenia azotem. Jest to porównanie wariantów z jednego opublikowanego zestawienia, bez publicznie dostępnej analizy istotności statystycznej.
Ile kosztowała produkcja PAW? Dane i model trzeba rozdzielić
W tabeli producenta pełny koszt wariantu PAW jest tylko o około 4 zł/ha wyższy niż w wariancie bez dodatkowego azotu. To rzeczywista różnica kwot podanych w zestawieniu i nie wynika z błędu kursowego. Dawka PAW w doświadczeniu słonecznika również nie została podana w publikowanym zestawieniu.
Wnioski dla polskiej produkcji słonecznika
W doświadczeniu prowadzonym w wyjątkowo suchym sezonie 2026 PAW łączyła najwyższy plon z najkorzystniejszym bilansem ekonomicznym. Przy porównywalnych cenach i kosztach jest to wartościowy punkt odniesienia dla polskich producentów.
Zdaniem producenta względna przewaga PAW w suchym roku mogła wynikać także z pogorszenia wykorzystania nawozów mineralnych w warunkach deficytu wody. Nie jest to jednak potwierdzenie, że susza zwiększa wewnętrzną skuteczność PAW. Do weryfikacji tolerancji roślin na stres wodny potrzebne są odrębne doświadczenia z kontrolą warunków wodnych.
Grownetic – od wyników doświadczeń do decyzji gospodarstwa
Grownetic analizuje technologię Next Gen Nitrogen z uwzględnieniem plonu, kosztów nawożenia i możliwości przygotowania PAW bezpośrednio w gospodarstwie. Sprawdź kalkulator oraz pozostałe doświadczenia na grownetic.pl.
Źródła
1. Next Gen Nitrogen, doświadczenie ze słonecznikiem, 2026
https://www.prega.hu/amp/allattenyesztes/fuggo-vagy-tulelo-leszel-106975-032
2. HungaroMet, charakterystyka lata 2026
https://eghajlat.met.hu/a-legszarazabb-es-a-masodik-legmelegebb-nyar-1901-ota/
3. NBP, kursy średnie HUF/PLN
https://nbp.pl/statystyka-i-sprawozdawczosc/kursy/tabela-a/
4. Next Gen Nitrogen, informacje techniczne z 2.11.2026: ekwiwalent reakcji plonowania i koszty produkcji PAW (deklaracje producenta).