PAW wspiera rozwój systemu korzeniowego. Co wykazały badania?

W dwóch niezależnych doświadczeniach naukowych wykazano, że woda aktywowana plazmą (PAW) wpływa na budowę i funkcjonowanie korzeni. W badaniu kukurydzy zwiększyła powierzchnię korzeni oraz długość i zagęszczenie włośników, a u pomidorów w jednym z wariantów odnotowano o około 62% większą suchą masę korzeni. Next Gen Nitrogen przekazał ponadto własne obserwacje dotyczące działania PAW w warunkach polowych.

Co zaobserwował Next Gen Nitrogen na Węgrzech?

Next Gen Nitrogen prowadzi doświadczenia polowe z własną technologią PAW. W materiale opublikowanym 15 października 2026 roku na portalu Agroinform opisał różnice w wyglądzie korzeni i kondycji roślin traktowanych PAW. W informacji technicznej przekazanej 2 listopada 2026 roku producent doprecyzował, że w jego doświadczeniach obserwowano systemy korzeniowe większe o 20–40%.

To konkretna obserwacja producenta, ale nie należy jej utożsamiać z wynikami niezależnych badań naukowych. Next Gen Nitrogen nie udostępnił dotąd szczegółowych pomiarów pozwalających określić, czy wzrost o 20–40% dotyczył masy, powierzchni czy innego parametru korzeni. Firma zapowiada dalsze badania mechanizmów stojących za tym zjawiskiem.

Producent przekazał także, że w dotychczasowych analizach soku roślinnego stwierdzał wyższą zawartość azotu w roślinach traktowanych PAW niż w wariantach kontrolnych, mineralnych i mieszanych. Nie podał jednak liczbowych wyników tych analiz. Związek rozwoju korzeni z tolerancją na suszę pozostaje odrębnym przedmiotem badań; nie jest to potwierdzenie odporności roślin na niedobór wody.

Kukurydza: większa powierzchnia korzeni i więcej włośników

W badaniu opublikowanym 16 września 2026 roku w Frontiers in Agronomy naukowcy przeanalizowali rozwój korzeni kukurydzy w kontrolowanych warunkach pod osłonami. Nasiona moczono w PAW przez 6 godzin, a rośliny z tych wariantów nawadniano następnie PAW. Porównano poziomy nawożenia mineralnego wynoszące 0%, 50%, 75% i 100% zalecanej dawki.

W porównaniu ze zwykłą wodą zastosowanie PAW istotnie zwiększyło:

  • powierzchnię systemu korzeniowego;
  • zagęszczenie włośników korzeniowych;
  • długość włośników korzeniowych;
  • pobieranie azotu przez rośliny.

Zmiany potwierdzono pomiarami morfologicznymi i obrazowaniem mikroskopowym. Autorzy wykazali również zwiększoną aktywność metaboliczną ryzosfery, czyli strefy podłoża bezpośrednio otaczającej korzenie.

Włośniki korzeniowe zwiększają powierzchnię kontaktu korzenia z podłożem. Ich zagęszczenie i długość mają znaczenie dla pobierania wody oraz składników mineralnych. W tym doświadczeniu rozwój systemu korzeniowego szedł w parze ze zwiększonym pobieraniem azotu.

PAW zmienia także funkcjonowanie strefy korzeniowej

To samo badanie wykazało wzrost zawartości wybranych związków związanych z aktywnością metaboliczną ryzosfery. Analizy potwierdziły większe wydzielanie kwasów organicznych, w tym kwasu cytrynowego, jabłkowego, bursztynowego i szczawiowego.

Kwasy organiczne uczestniczą w przemianach zachodzących wokół korzeni i mogą wpływać na dostępność składników pokarmowych. W tym doświadczeniu zmiany obejmowały zarówno budowę systemu korzeniowego, jak i aktywność jego otoczenia.

Autorzy badania powiązali zmiany architektury korzeni, aktywności ryzosfery i pobierania azotu.

Pomidory: o 62% większa sucha masa korzeni

Niezależne badanie opublikowane w lutym 2025 roku w czasopiśmie Plants dotyczyło pomidorów i papryki nawadnianych PAW przygotowaną w reaktorze plazmowym. Naukowcy zmierzyli między innymi suchą masę i długość korzeni pomidorów.

Wariant doświadczeniaSucha masa korzeni
Grupa kontrolna0,97 g
PAW – aktywacja wody 5 minut1,27 g
PAW – aktywacja wody 10 minut1,22 g
PAW – aktywacja wody 15 minut1,57 g

W wariancie z 15-minutową aktywacją wody sucha masa korzeni wzrosła z 0,97 g do 1,57 g, czyli o około 62% względem kontroli. Autorzy potwierdzili statystycznie istotny wzrost suchej masy korzeni w badanych wariantach PAW.

Jednocześnie korzenie pomidorów były krótsze niż w grupie kontrolnej. Nie jest to sprzeczność: większa biomasa korzeni nie musi oznaczać ich większej długości. Dlatego wyniki rozwoju systemu korzeniowego warto oceniać na podstawie kilku parametrów, a nie wyłącznie długości korzeni.

Jak powstaje PAW i co zmienia się w wodzie?

PAW powstaje podczas oddziaływania plazmy na wodę. W procesach wykorzystujących powietrze atmosferyczne w cieczy powstają m.in. azotany, azotyny i reaktywne formy tlenu oraz azotu.

W badaniu kukurydzy z 2026 roku analiza PAW potwierdziła obecność azotanów, azotynów oraz nadtlenku wodoru. Zmierzono je w wodzie przygotowanej na potrzeby tego konkretnego doświadczenia.

W badaniu kukurydzy autorzy powiązali reakcję systemu korzeniowego ze zmianami chemicznymi i metabolicznymi w ryzosferze. Next Gen Nitrogen wskazuje dodatkowo na możliwą rolę tlenku azotu (NO) jako cząsteczki sygnałowej. To hipoteza mechanistyczna producenta, a nie wynik pomiaru potwierdzający jej udział w jego konkretnych doświadczeniach.

Co te wyniki mówią o rozwoju roślin?

Obydwie publikacje dostarczają konkretnych, zmierzonych dowodów wpływu PAW na system korzeniowy:

  • w kukurydzy stwierdzono większą powierzchnię korzeni oraz dłuższe i gęstsze włośniki;
  • w pomidorach odnotowano większą suchą masę korzeni;
  • w kukurydzy potwierdzono zwiększoną aktywność metaboliczną strefy korzeniowej i większe pobieranie azotu.

Niezależne publikacje dokumentują zmiany w powierzchni korzeni, rozwoju włośników, suchej masie korzeni i aktywności ryzosfery. Były to jednak doświadczenia prowadzone przy użyciu innych metod wytwarzania PAW niż technologia Next Gen Nitrogen. Nie stanowią one bezpośredniego pomiaru skuteczności instalacji producenta.

Jednocześnie obserwacje Next Gen Nitrogen, w tym deklarowane przez producenta systemy korzeniowe większe o 20–40%, są zbieżne z kierunkiem wyników badań naukowych. W wiadomości producent nie podał gatunków i metody pomiaru tej różnicy; szczegółowe wyniki wewnętrznych doświadczeń nie zostały opublikowane.

Grownetic: od badań do praktyki rolniczej

Grownetic przedstawia polskim gospodarstwom technologię Next Gen Nitrogen, łącząc wyniki niezależnych badań PAW z obserwacjami i doświadczeniami producenta. Rozwój systemu korzeniowego jest jednym z istotnych elementów oceny tej technologii.

W kolejnych publikacjach omawiamy wyniki doświadczeń polowych z poszczególnymi uprawami, w tym plony i ekonomikę nawożenia. Tutaj najważniejszy pozostaje udokumentowany wpływ PAW na korzenie i procesy zachodzące w strefie korzeniowej.

Poznaj pozostałe materiały Grownetic dotyczące PAW i doświadczeń Next Gen Nitrogen. Szczegółowe informacje o technologii oraz formularz kontaktowy znajdziesz na grownetic.pl.

Źródła

1. Madhu B. i in. (2026). Plasma-activated water reprograms the root–rhizosphere continuum to enhance nitrogen use efficiency and sustain maize productivity under reduced nitrogen input. Frontiers in Agronomy, 16.09.2026. https://doi.org/10.3389/fagro.2026.1939374

2. Ferreyra M.G. i in. (2025). Plasma-Activated Water Produced by a Moderately High Energy-Efficient 1-Liter Reactor: Effects on Germination and Growth of Tomato and Bell Pepper Plants. Plants, 27.02.2025. https://doi.org/10.3390/plants14050722

3. Next Gen Nitrogen (2026). Függő, vagy túlélő leszel? Agroinform, materiał reklamowy producenta, 15.10.2026. https://www.prega.hu/amp/allattenyesztes/fuggo-vagy-tulelo-leszel-106975-032

4. Next Gen Nitrogen, korespondencja techniczna z 2.11.2026 r. (obserwacje producenta; szczegółowe wyniki nieopublikowane).